Gebruik door inheemse volkeren in Midden- en Zuid-Amerika

Sarsaparilla heeft diepe wortels in de traditionele geneeskunde van de Maya’s, Azteken en andere inheemse culturen. Zij gebruikten de wortel bij huidproblemen, reumatische klachten en als reinigend tonicum om het lichaam sterker en vitaler te maken. De plant gold daarnaast als een middel dat de vruchtbaarheid kon ondersteunen en fysieke kracht herstelde na ziekte of zware inspanning. In rituele context werd sarsaparilla ingezet voor zuivering en bescherming, waarbij het bereiden van de wortel vaak gepaard ging met ceremoniële handelingen.

Opkomst in Europa en de rol in vroegmoderne geneeskunde

Vanaf de 16e eeuw brachten Spaanse en Portugese ontdekkingsreizigers sarsaparilla naar Europa. Daar groeide het kruid razendsnel in populariteit omdat het werd gezien als een nieuw middel tegen syfilis en andere geslachtsziekten. In de 17e en 18e eeuw werd de wortel een vast bestanddeel in apotheekbereidingen en gold ze als een krachtig bloedzuiverend middel. Apothekers verwerkten sarsaparilla in siropen, poeders en tincturen die bedoeld waren om het lichaam te reinigen, de weerstand te verhogen en de algemene vitaliteit te ondersteunen.

Verspreiding naar Noord-Amerika en populariteit in de 19e eeuw

In de 19e eeuw kreeg sarsaparilla een belangrijke plaats binnen de Noord-Amerikaanse volksgeneeskunde en de Eclectische geneeskunde. Ze werd ingezet bij huidproblemen, artritis, hormonale verstoringen en chronische vermoeidheid. Tegelijkertijd vond de wortel zijn weg naar de commerciële markt: sarsaparilla werd een geliefd ingrediënt in tonics en de vroege varianten van ‘root beer’. De wortel stond bekend als een krachtgevend drankje, en talloze advertenties uit die tijd prezen het aan als een wondermiddel dat het bloed zuiverde en kracht gaf.

Voortzetting van gebruik in Latijns-Amerika en hedendaagse tradities

Parallel aan de westerse ontwikkeling bleef sarsaparilla in Latijns-Amerika een vertrouwd huismiddel. In Jamaica, Mexico, Brazilië en omliggende landen werd de wortel tot ver in de 20e eeuw gebruikt bij huidklachten, als afrodisiacum en als versterkend middel bij uitputting. Dit gebruik leeft vandaag nog steeds voort op lokale markten, binnen kruidengeneeskundige tradities en in traditionele drankjes die worden gezien als reinigend en energieverhogend.